Wie rechtsbijstand nodig heeft, maar dit niet zelf kan betalen, heeft – onder omstandigheden – recht op een tegemoetkoming in de kosten van rechtsbijstand, ook wel ‘gesubsidieerde rechtsbijstand’ of ‘toevoeging’ genoemd.

De Raad voor Rechtsbijstand (de Raad) is de organisatie die beslist over toevoegingverzoeken. Feitelijk betaalt de Raad, als een toevoeging verleend wordt, een (groot) deel van de kosten van uw advocaat of de mediator. Afhankelijk van de hoogte uw inkomen betaalt u wel of geen eigen bijdrage.

Een advocaat heeft altijd de keuze om u al of niet bij te staan op basis van gefinancierde rechtsbijstand. Hij is daartoe niet verplicht.

Voorwaarden
Niet iedereen kan op basis van een toevoeging worden geholpen. Om de financiële hulp alleen te bieden aan degenen die die hulp ook daadwerkelijk nodig hebben, althans in een poging om dat resultaat te bereiken, stelt de overheid voorwaarden aan het verlenen van een toevoeging.

Uw inkomen en vermogen
De Raad moet onder andere bij de beoordeling van de vraag of u in aanmerking komt voor “gesubsidieerde rechtsbijstand” rekening houden met uw inkomen en vermogen over het jaar dat twee jaren voorafgaat aan het jaar waarin de aanvraag wordt gedaan. Dat wordt het ‘peiljaar’ genoemd. De gegevens krijgt de Raad van de Belastingdienst. Als uw inkomen en vermogen hoger zijn dan normen die de overheid heeft vastgesteld, komt u waarschijnlijk niet voor een toevoeging in aanmerking.

Uw inkomen
Wiens inkomen ligt boven een door de overheid vastgestelde grens, heeft geen recht op gesubsidieerde rechtsbijstand. Als u wel recht heeft op deze bijstand, betaalt u vaak een eigen bijdrage. De hoogte van die eigen bijdrage is afhankelijk van de hoogte van uw inkomen. De eigen bijdrage is lager naarmate het inkomen lager is. De (te verwachten) eigen bijdrage kunt u zelf berekenen via de website van de Raad.

Uw vermogen
Betaalt u belasting in box 3, dan hebt u in ieder geval geen recht op gesubsidieerde rechtsbijstand.

De inkomsten- en vermogensnormen
De grensbedragen, waar het gaat om inkomen en vermogen vindt u op de website van de Raad.

Sterke daling inkomen?
Zoals gezegd, beoordeelt de Raad de aanvraag op basis van uw inkomen en vermogen over het jaar dat twee jaar voorafgaat aan het verzoek. Het kan natuurlijk zo zijn dat uw inkomen sinds dat peiljaar (sterk) is gedaald. In zo’n situatie kunt u de Raad vragen het peiljaar ‘te verleggen’, zodat de Raad rekening zal houden met uw inkomen in het jaar dat de aanvraag bij de Raad is ingediend. Op de website van de Raad vindt u daarover meer informatie. U vindt er ook een formulier dat u kunt invullen om het verzoek tot peiljaarverlegging in te dienen.

Controle door de Raad
De Raad vraagt informatie over uw inkomen en uw vermogen op bij de Belastingdienst (ook van uw eventuele partner). Als uw inkomen en/of vermogen hoger is dan de door de overheid vastgestelde grensbedragen, dan wordt de aanvraag direct (en op die grond) afgewezen. In dat geval zult u de kosten van rechtsbijstand zelf moeten betalen op basis van het uurtarief, zoals dat met u is besproken en overeengekomen.

Het belang van de kwestie
De regeling, die gesubsidieerde rechtsbijstand mogelijk maakt, is natuurlijk niet bedoeld voor zaken die van ondergeschikt belang zijn of eenvoudig door de rechtzoekende zelf op te lossen zijn. De reden waarom u rechtsbijstand vraagt, wordt dus ook meegenomen in de beoordeling van de toevoegingaanvraag.

Uw advocaat of mediator dient de aanvraag namens u in
De advocaat of mediator vraagt namens u de ‘toevoeging’ aan bij de Raad voor Rechtsbijstand.
Een advocaat heeft, om een toevoeging aan te kunnen vragen, in ieder geval nodig een kopie van een identificatiebewijs (rijbewijs, paspoort of legitimatiebewijs) (ook van uw eventuele partner) en – voor zover beschikbaar – stukken die voor de kwestie van belang zijn.

De eigen bijdrage
Als de Raad beslist – en van iedere beslissing krijgt zowel de rechthulpzoekende als de advocaat/mediator bericht – dat u voor een toevoeging in aanmerking komt, dan bepaalt de Raad ook hoe hoog uw eigen bijdrage is. Deze eigen bijdrage zult u zelf aan de advocaat of mediator moeten betalen en betreft alleen het aandeel in de kosten van de advocaat of mediator. Extern gemaakte en te maken kosten, zoals griffierecht en deurwaarderskosten, zullen naast de eigen bijdrage afzonderlijk in rekening worden gebracht.

‘Licht advies’
Mocht een advocaat u alleen een eenvoudig advies hoeven te geven, dan is sprake van afwijkende eigen bijdragen. U hebt in ieder geval geen recht gesubsidieerde rechtsbijstand voor een licht advies als uw vermogen in het peiljaar in box 3 hoger is dan het heffingvrije vermogen. Kijkt u op de website van de Raad voor de inkomensnormen en eigen bijdragen voor een licht advies.

Bezwaar
Mocht u het met een beslissing van de Raad niet eens zijn – bijvoorbeeld als het gaat om een afwijzing van het verzoek of de hoogte van de vastgestelde eigen bijdrage –, dan kunt u zelf bezwaar maken. Uw advocaat zal dat bezwaar, tenzij anders overeengekomen en door de advocaat schriftelijk bevestigd, niet voor u indienen. U moet het bezwaar op de door de Raad aangegeven wijze binnen 6 weken hebben ingediend.

Het resultaat van de rechtsbijstand
De Raad kijkt aan het einde van de zaak naar het daarmee behaalde resultaat. De Raad spreekt in dat verband van het ‘financiële resultaat’. De overheids heeft de grens getrokken bij 50% van het voor u geldende heffingsvrij vermogen. Dit betekent concreet dat, als u met de zaak een resultaat heeft behaald dat meer bedraagt dan 50% van het voor u geldende heffingsvrij vermogen, de toevoeging met terugwerkende kracht wordt ingetrokken. In dat geval zult u alle kosten van de advocaat of mediator zelf moeten betalen. Houdt u dan ook rekening met de tijdbesteding die u van de advocaat vraagt; het kan immers zijn dat u de tijdbesteding vermenigvuldigd met het overeengekomen uurtarief (het salaris), de kantoorkosten daarover (6%) en BTW en vermeerderd met extern gemaakte kosten (deurwaarder, gemeenten, Rechtbank, Kadaster, etc.) zelf zult moeten betalen.

Om u op de hoogte te houden van de voor u verrichte werkzaamheden en voor u gemaakte kosten zenden wij u, ook als voor u een toevoeging is verstrekt door de Raad, periodiek een zogenaamde ‘concept-declaratie’. Deze concept-declaraties hoeft u op dat moment niet te voldoen, maar geven u wel een inzicht in de verrichte werkzaamheden en gemaakte kosten. Mocht de toevoeging op enig moment met terugwerkende kracht worden ingetrokken, dan hebt u in ieder geval op basis van de concept-declaraties een beeld van de in dat geval door u te betalen bedragen. Wilt u over de resultaatsbeoordeling meer lezen, kijkt u dan op de website van de Raad

Tot slot
Kijkt u voor deze en andere informatie op de website van de Raad, meer in het bijzonder het gedeelte voor rechtzoekenden.

De meest actuele informatie over ‘toevoegingen’ treft u aan op de website van de Raad; de tekst over ‘toevoegingen’ op deze website dient er slechts toe u te voorzien van algemene informatie over ‘toevoegingen’ en zal nooit zo actueel kunnen zijn als de website van de Raad. Aan de tekst op deze website kunnen dan ook geen rechten worden ontleend.

Op al onze overeenkomsten zijn steeds uitsluitend van toepassing onze algemene voorwaarden.